Wyobraź sobie relację, która koncentruje się tylko na tobie, na tym, czego chcesz w swoim życiu, i na tym, co pomoże ci to osiągnąć. Relacja coachingowa jest taka. Jest wyjątkowa. Nie ma innej relacji w twoim życiu, która konsekwentnie daje ci ten nadzwyczajny poziom wsparcia i zachęty… Coaching jest silną relacją dla osób wprowadzających istotne zmiany w swoim życiu.

„Co-active coaching”, Laura Whitworth i inni

Coaching w języku polskim oznacza po prostu trening. Czy jest to stare zjawisko w nowym przebraniu, żeby wyglądało bardziej atrakcyjnie? Czy też zupełnie nowa, rewolucyjna metoda wspierania rozwoju? Niewątpliwie jest jednym i drugim. Wykorzystuje niektóre narzędzia znane z arsenału trenera sportowego, połączone jednak z pewnego rodzaju innowacją. Odmiennie jednak od klasycznego stylu znanego na przykład ze sportu, koncentruje się raczej na całym życiu jednostki niż na jednej wybranej dziedzinie. Konwencjonalne metody wykorzystywane w treningu są specyficzne w swoim podejściu. To znaczy, że trener specjalizuje się tylko w jednej dziedzinie.

Trenerzy sportowi najczęściej również byli sportowcami. Udowodnili swoimi sukcesami swoje wybitne umiejętności. W tenisie najlepsi trenerzy zawodników, plasujących się na najwyższych miejscach w rankingach, sami wcześniej byli osiągającymi sukcesy profesjonalistami. Na początku lat 80. w Stanach Zjednoczonych pierwsi coachowie biznesu zaczęli pomagać menedżerom zarządzającym firmami oraz konsultantom finansowym. Najczęściej zatrudniano tego typu specjalistów, gdy w firmie pojawiały się jakieś problemy.

Coachowie byli obecni w procesie reengeringu firmy lub gdy firma miała wypuścić na rynek nowy produkt. Wkrótce zauważono, że ta forma pomagania wypełnia lukę na rynku, ponieważ szukanie pomocy u psychologa lub psychoterapeuty wciąż kojarzone jest z leczeniem zaburzeń psychicznych. Fundamentalnym celem procesu coachingu jest uzyskanie równowagi pomiędzy pracą a życiem osobistym klienta.

Istnieje wiele definicji coachingu. Jedną z nich prezentują Eric Parsole i Monika Wray w książce „Trener i mentor”:

Coaching to proces, dzięki któremu możliwe staje się przyswajanie wiedzy i rozwój, a przez to doskonalenie umiejętności. Aby być dobrym trenerem, trzeba znać i rozumieć ten proces, a także opanować cały wachlarz stylów, umiejętności i technik zgodnych z kontekstem, w którym coaching jest realizowany.

Coaching jest formą wsparcia, która ma na celu usunięcie przeszkód i przekroczenie barier, które powstrzymują klienta przed realizacją swoich marzeń i aspiracji. Coach wykorzystuje umiejętności komunikacji, aby wydobyć z klienta to, co najlepsze, a także zidentyfikować przeszkody w codziennym życiu czy też pracy, które blokują jego rozwój i samorealizację. Coach wierzy, że jego klient ma ogromny potencjał, który czeka na uwolnienie i będzie działał na jego korzyść.

Jak przebiega proces coachingu?

Proces coachingu poprzedzany jest zawsze kontraktem między coachem a klientem. Określa on m.in. czas trwania, częstotliwość spotkań, miejsce spotkań, opłaty za sesje oraz zasady kontaktu poza sesjami (jeżeli za coaching płaci firma, jest ona włączona również w zawieranie kontraktu). Klient decyduje, nad czym będzie chciał pracować w trakcie procesu. Wraz z coachem ustala, jakie konkretne kroki podejmie po każdej sesji. Zobowiązuje się również wobec coacha, że będzie podejmował wyzwania i realizował wyznaczone działania.

Właśnie to zobowiązanie i odpowiedzialność klienta czyni coaching tak potężnym i efektywnym procesem. Zanim jednak coach rozpocznie proces — warto, aby ocenił mocne i słabe strony klienta, co może, chociaż nie musi być podstawą do dalszej pracy. Ocena stanowi jeden z pierwszych etapów udanego coachingu.

W organizacji taką podstawą oceny może być ocena okresowa, metoda oceny 180 stopni, 270 stopni lub 360 stopni, Developement Centre, testy kompetencyjne czy też testy wiedzy zawodowej. Wyniki uzyskane z wykorzystaniem wspomnianych narzędzi będą bazą pracy coacha lub menedżera wykorzystującego metodę coachingu. W takim przypadku celem będzie na przykład uzupełnienie w procesie zdiagnozowanej luki kompetencyjnej.

Autor: Wanda Szulc – od wielu lat zajmuje się coachingiem i pomaganiem innym ludziom w osiąganiu nowych stopni rozwoju osobistego. Jest też autorką książki
Coaching. Misja życia.