Amerykański praktyk i badacz w zakresie szybkiego czytania, Paul R. Scheele, dzieli proces czytania na dwa podstawowe rodzaje:

Czytanie linearne, inaczej zwane także elementarnym. Średnia prędkość dla tego rodzaju czytania to 220 słów na minutę. Górna granica to 400 słów na minutę. Mniej niż 1% ogółu ludzi czytających czyta szybciej niż górna granica czytania linearnego.

Czytanie linearne charakteryzuje czytanie wszystkiego jeden raz, ale w całości, od pierwszej do ostatniej litery. Taki sposób czytania wymusza wręcz identyczną szybkość czytania każdego rodzaju tekstu, co z kolei przekłada się na wysoki poziom rozumienia czytanego tekstu i jego zapamiętywania już w czasie samego czytania. Czytelnik linearny odczuwa dyskomfort, jeśli opuści (nie przeczyta) pewnych fragmentów czytanego tekstu.

Potrzebnymi umiejętnościami do czytania linearnego są: znajomość liter, głosek, sylab oraz słów, a także umiejętność składania poszczególnych części zdaniowych w pełne zdanie. Czytelnika linearnego ogranicza mała szybkość czytania, koncentrowanie się na szczegółach, wąskie pole widzenia, opieranie się tylko na wykorzystywaniu lewej półkuli mózgowej, zdolność do przyswojenia sobie ograniczonej ilości informacji w jednostce czasu.

Czytanie holistyczne. Przeciętna szybkość tego rodzaju czytania to od 300 do 3000 słów na minutę.

Ten rodzaj czytania charakteryzuje się:
1. czytaniem celowym, z ustalonymi priorytetami i świadomością, po co czyta się dany tekst;
2. każdorazowym dostosowaniem szybkości czytania do rodzaju, typu i struktury czytanego tekstu;
3. kilkakrotnym czytaniem określonych fragmentów zawierających szczególnie istotne — z punktu widzenia celu, dla którego dana pozycja jest w ogóle czytana — informacje;
4. ogólną elastycznością czytelnika, którą charakteryzuje umiejętność odróżnienia ważnych fragmentów tekstu od nieistotnych, pomijanie tych nieważnych fragmentów tekstu, a także całych tekstów, oraz czytaniem w myśl zasady przechodzenia od ogółu do szczegółu (o czym już wcześniej była mowa).

Czytanie holistyczne wymaga następujących umiejętności: pomijania nieważnych fragmentów czytanych tekstów, dokonywania przeglądów, ustalania celu i priorytetów w czytaniu, stosowania technik pamięciowych do zapamiętywania informacji z czytanych tekstów, częstego powracania do już przeczytanych tekstów w celu przypomnienia i utrwalenia zapamiętanych informacji.

Autor: Paweł Sygnowski, zajmuje się tworzeniem profesjonalnych rozwiązań edukacyjnych. Specjalista od technik szybkiego czytania i szybkiej nauki. Powyższy tekst jest fragmentem książki Metody i techniki szybkiego czytania.

Zdawałoby się, że czytać każdy potrafi. W końcu przecież w naszym kraju nie istnieje zjawisko analfabetyzmu. Jednakże pytanie nie powinno brzmieć: „Czy potrafisz czytać?”, ale „Jak to robisz?”.

Doświadczenia, które swoje źródło znajdują w codziennej obserwacji ludzi czytających, prowadzą do wcale niewesołych wniosków. Nie dość, że istnieje w miarę stały odsetek ludzi, którzy skarżą się na trudności napotykane w czasie czytania, to jeszcze w dodatku ten odsetek rośnie.

Analizując problemy podawane przez ludzi utrzymujących, że mają problemy z czytaniem, możemy sprowadzić je do dwóch kategorii:

• wewnętrzne — są to problemy związane generalnie z samym czytaniem oraz osobą czytającego;
• zewnętrzne — to są problemy związane z otoczeniem, w którym odbywa się proces czytania.

Co ciekawe, duża część czytelników nawet nie zdaje sobie sprawy z popełnianych przez siebie błędów. Prawdopodobnie to właśnie stąd bierze się negowanie możliwości zwiększenia szybkości czytania do ponad 500 słów na minutę. Komuś, kto czyta aktualnie 200 słów na minutę — co uznaje się za przeciętną prędkość czytania — zwiększenie swojej prędkości o ponad 150% może i wydaje się być czynem graniczącym z pojęciem cudu.

Bo i co to znaczy, że ktoś szybko czyta? Czy mamy tutaj na myśli, że ktoś potrafi szybko „przemykać” wzrokiem po kartce papieru, czy mamy raczej pewne połączenie dwóch umiejętności: właśnie tego szybkiego „przemykania” oraz rozumienia „czytanego” w ten sposób tekstu? W końcu co Ci z tego, że szybko „czytasz”, skoro nic z tego nie rozumiesz? Jest to zupełnie pozbawione sensu, tak jakbyś czytał po to tylko, aby czytać, aby coś robić, gdyż żadnego praktycznego efektu z tego nie masz. Dopiero mieszanina efektywnego podejścia do samej lektury, krótkiego czasu samej lektury oraz zmaksymalizowanie stopnia rozumienia czytanego tekstu daje pojęcie, czym jest dla współczesnego człowieka szybkie czytanie.

Śledząc klasyczne definicje czytania, widzimy wyraźnie, że nie obejmują one tych elementów razem. Dopiero nowa definicja czytania, oparta na tych elementach, zdaje się być bliższa prawdy.

Odpowiednia definicja czytania

Typowe definicje czytania to „rozumienie informacji, którą zamierzał przekazać autor”, „przyswajanie słowa pisanego” lub „zdobywanie informacji przekazanych w formie druku”. Każda z nich obejmuje jedynie cześć procesu czytania. Dokładna definicja powinna uwzględniać cały zakres umiejętności czytania. Stąd już tylko krok do nowoczesnej definicji czytania.

Opierając się na najnowszych informacjach na temat budowy oraz funkcjonowania mózgu ludzkiego, czytanie można zdefiniować jako 7-częściowy proces składający się z następujących etapów:

1. Rozpoznawanie.
Czytelnik rozpoznaje litery alfabetu. Etap ten zachodzi natychmiast przed rozpoczęciem fizycznej czynności czytania.

2. Asymilacja.
Proces fizyczny, w trakcie którego światło odbija się od zapisanego słowa, jest przechwytywane przez oko, a następnie przez nerw wzrokowy przesyłane do mózgu.

3. Integracja wewnętrzna.
Odpowiednik zrozumienia podstawowego, odnoszący się do łączenia odczytywanych informacji z innymi, poznanymi wcześniej w trakcie lektury.

4. Integracja zewnętrzna.
Proces, w trakcie którego łączymy całą swoją dotychczasową wiedzę z tym, co aktualnie czytamy.

5. Przechowywanie.
Można to ująć metaforycznie jako magazyn informacji.

6. Gotowość i trwałość pamięci.
Umiejętność wydobycia z „magazynu” tego, co jest nam w danej chwili potrzebne.

7. Komunikowanie się.
Natychmiastowe lub późniejsze spożytkowanie zdobytej informacji.

Autor: Paweł Sygnowski, zajmuje się tworzeniem profesjonalnych rozwiązań edukacyjnych. Specjalista od technik szybkiego czytania i szybkiej nauki. Powyższy tekst jest fragmentem książki Metody i techniki szybkiego czytania.

Dlaczego to takie ważne i co praktycznie z tego prawa wynika dla przeciętnego czytelnika? Przekładając prawo Moore’a na słownictwo czytelnicze, można by powiedzieć, że co każde 18–24 miesiące podwaja się liczba informacji, które musisz przyswoić dla osiągnięcia określonego celu (np. praca zawodowa, obsługa danego urządzenia, zdobycie nowej umiejętności itp.). Mówiąc jeszcze inaczej: co roku podwaja się liczba książek, które należy przeczytać, aby być na bieżąco. Jeszcze inaczej i skrótowo można to porównać do absolutnego zalewu informacji.

Tenże zalew informacji jest jednym z wyznaczników obecnego czasu i w prostej zależności jest wynikiem nieustannego rozwoju zarówno nauki, jak i techniki. Słowo pisane, a co za tym idzie — samo czytanie, jest jednym z głównych i najważniejszych kanałów przekazywania oraz zdobywania informacji. W związku z ich zalewem ten kanał jest obecnie bardzo mocno przeciążony.

Aby to uświadomić, warto przytoczyć za Zdzisławem Szkutnikiem2, że corocznie drukuje się na świecie ponad 7 miliardów stronic, w tym 250 tysięcy tytułów książek i 4 miliony artykułów naukowo-technicznych. Natomiast ogólną liczbę istniejących na świecie książek ocenia się na około 800 milionów. Dla porównania — największe polskie biblioteki mają nie więcej niż 4–6 milionów tomów.

Szybki postęp w nauce i technice sprawia, że co roku około 10% informacji dezaktualizuje się — szybciej w naukach ścisłych, wolniej w humanistycznych. Absolwent wyższej uczelni traci średnio po pięciu latach ponad połowę wiedzy uzyskanej w czasie studiów. Każdy specjalista chcący śledzić na bieżąco postęp wiedzy w danej dyscyplinie musi czytać od 10 do 15 razy więcej aniżeli 30–40 lat temu.

Z powyższego wywodu można wysnuć bardzo prosty wniosek, że obecnie nie jest ważne, czy chcesz, czy nie chcesz czytać, aby zdobywać nowe informacje. Ty już po prostu musisz to robić — i cały czas pamiętaj, że każdego roku tych książek do przeczytania jest dwa razy więcej niż w roku wcześniejszym.

Jednakże przyjmuje się, że przeciętnie człowiek jest w stanie przeczytać w ciągu całego swojego życia nie więcej niż 3 tysiące książek (przy założeniu, że czyta co najmniej 50 stron dziennie, z szybkością 200–300 słów na minutę — taka też jest średnia prędkość czytania przeciętnego dorosłego człowieka).

Proszę się przez moment zastanowić, co by się stało, gdyby tę prędkość czytania zwiększyć dwukrotnie? Trzykrotnie? Pięciokrotnie? To zdecydowanie jest możliwe, gdyż większość z czytających robi to na poziomie ucznia szkoły podstawowej, który dopiero co nauczył się czytać.

Jeśli masz zamiar w jakiś planowy i sensowny sposób chociaż spróbować poradzić sobie z otaczającym Cię zalewem informacji, to nie masz wyboru: konieczność zwiększenia szybkości czytania jest naturalną konsekwencją działania prawa Moore’a we współczesnym świecie.

Autor: Paweł Sygnowski, zajmuje się tworzeniem profesjonalnych rozwiązań edukacyjnych. Specjalista od technik szybkiego czytania i szybkiej nauki. Powyższy tekst jest fragmentem książki Metody i techniki szybkiego czytania.

Czy chcesz zwiększyć szybkość swojego czytania co najmniej DWUKROTNIE?

Wiesz, że są osoby, które potrafią przeczytać 300-stronicową książkę w ciągu zaledwie kilkunastu minut i jednocześnie wiedzieć dokładnie o czym była ta książka? Nie jest łatwo osiągnąć taką szybkość, ale co powiesz na to, że w ciągu kilku dni, możesz zwiększyć swoją szybkość czytania DWUKROTNIE na dobry początek? Chcesz tego?

ZAPISZ SIĘ NA DARMOWY KURS TERAZ

Pierwszy sposób:
Wybierasz sobie dwa punkty. Jeden powinien być blisko oczu, np. 15 cm przed nimi, tak, aby złapać ostrość patrząc na niego i wyraźnie go widzieć. Może to być palec wskazujący lub plama na szybie. Drugi punkt powinien być oddalony od nas o wiele kilometrów, np. jakaś góra, las, budynek, drzewo… Teraz, gdy już masz dwa punkty, to zaczynasz skupiać swój wzrok na bliższym punkcie, a zaraz na tym oddalony skakając z jednego na drugi. Raz jeden punkt, a za sekundę drugi punkt. Robisz tak do moment rozluźnienia oczu.

Drugi sposób:
Oko posiada pewien czuły na dotyk punkt, który masując przynosi ogromną ulgę. Ten punk znajduje się w kąciku oka od strony nosa. Łączy ze sobą dwa kanaliki łzowe. Masując to miejsce delikatnie palcem sprawiamy sobie wiele przyjemności i relaksujemy oko. Długość masowania zależy od nas, czyli od zmęczenia oka, od chęci masowania, od czasu, jaki masowanie sprawia nam przyjemność.

Obydwa te sposoby można wykonywać zawsze i w każdej sytuacji, gdy tylko poczujemy taką potrzebę i najdzie nas na to ochota.

BONUS

A to jeszcze jeden dodatkowy sposób, który nie dość, że relaksuje oczy, to przyczynia się do odprężenia całego ciała. Ten sposób jest wydawało by się banalnie prosty, ale niektórym może sprawić nieco problemów.

Zaczyna się go od zamknięcia oczu. Gdy już są zamknięte, to skupiamy się na nich i uśmiechamy się wewnętrznym uśmiechem. Ja gdy się zaczynam uśmiechać do moich oczu, to automatycznie uśmiecha się również moja cała buzia :)

Wewnętrzny uśmiech do własnych oczu sprawia, że rozluźnia się nasze ciało, ponieważ oczy są połączone z Nerwowym układem autonomicznym, który to unerwia wszystkie narządy wewnętrzne naszego ciała. Tak więc rozluźnienie zaczyna się w oczach i rozchodzi się po całym naszym ciele.

Autor: Tomasz Kaczmarzyk.

Jakie pole widzenia, taka prędkość czytania

Od wielkości pola widzenia zależy szybkość i efektywność czytania. Ilość fiksacji (zatrzymań oka) na wersie decyduje o prędkości, z jaką czytasz. Im więcej zatrzymań, tym wolniej czytasz. I odwrotnie, im mniej zatrzymań oka, tym czytasz szybciej.

Z tego faktu jasno wynika, że małe pole widzenia, a co za tym idzie większa ilość zatrzymań oka na tekście, stanowi przeszkodę w podnoszeniu tempa czytania i jego efektywności.

Pole widzenia ostrego to elipsa o wymiarach 4-6 cm w poziomie i 0.5-1.5 cm w pionie. Dookoła rozciąga się pole widzenia peryferyjnego, które jest o wiele szersze. Informacje w polu peryferyjnym postrzegamy jako niewyraźne i rozmyte, jednak szybko wyłapujemy w nim ruch.

Aby zmniejszyć ilość fiksacji do 2-3 na wersie i znacząco podnieść prędkość swojego czytania, warto poszerzyć pole widzenia ostrego. Zwiększamy zatem ilość wyraźnie dostrzeganych informacji, przez co oko może zatrzymywać się na tekście dużo rzadziej.

Aby poszerzyć pole widzenia można stosować ćwiczenia zamieszczane w różnych książkach do szybkiego czytania. Polegają one głównie na tym, że po dwóch stronach kropki lub linii znajdują się stopniowo oddalające się litery lub wyrazy. Patrząc w punkt lub linię uświadamiamy sobie, jakie to wyrazy.

Ja osobiście polecam ćwiczenie, które można wykonywać wszędzie: w domu, na ulicy, jadąc autobusem czy stojąc w kolejce. Wybierz punkt naprzeciwko linii wzroku i patrząc w ten punkt, uświadom sobie jak najwięcej szczegółów tego, co znajduje się po prawej i lewej stronie Ciebie. Możesz się także koncentrować na tym, co widzisz w górze i na dole. Czyli jadąc w tramwaju, wybieram punkt naprzeciwko i uświadamiam sobie, że po prawej stronie stoi wąsaty mężczyzna z niebieskim parasolem, w okularach a po lewej dziewczyna w brązowej spódnicy, z trójkątnymi kolczykami słucha walkmana.

Poszerzając pole widzenia przez rozmaite ćwiczenia na tekście i nie tylko wkraczasz na drogę szybkiego czytania.

Czy można w 15 minut przyspieszyć czytanie o 300%?
Sprawdź to sam za darmo!

Siedzę sobie ostatnio w restauracji i czekam na zamówienie. Obok przy stoliku starszy pan czyta gazetę. I nic w tym dziwnego, gdyby nie sposób w jaki to robi. Jego usta poruszają się podczas cichego czytania i gdyby dobrze się wsłuchać to można by było usłyszeć czytany tekst.

Ludzie patrzą na niego i każdy uśmiecha się z politowaniem. Śmieszny starszy pan. Tymczasem praktycznie każdy Polak tak czyta. Nawet jeśli usta nie poruszają się to i tak czytaniu towarzyszy wewnętrzny lektor, który odczytuje tekst. To zjawisko znane jest jako:

Subwokalizacja
(wymawianie tekstu w myślach lub po cichu)

Przeszkoda ta jest związana ze szkolną techniką uczenia czytania. Polega na głośnym wymawianiu liter, składaniu w sylaby i wyrazy. Uczymy się głównie poprzez głośne czytanie. Sukcesywnie staje się to naszym nawykiem, którego bardzo często nawet nie jesteśmy świadomi.

Okazuje się jednak, że tak samo jak rozumiemy treść znaków drogowych bez przytaczania w myślach ich znaczenia, rozumiemy słowo pisane. Czy gdybyś zobaczył przez ułamek sekundy napis „CocaCola”, miałbyś wątpliwość o co chodzi? Z pewnością zobaczyłbyś dobrze znany każdemu napój, zanim zdążyłbyś wymówić jego nazwę.

Rozejrzyj się dookoła siebie… i odpowiedz sobie na pytanie: czy wymawiasz w myślach nazwy przedmiotów wokół, aby zrozumieć co widzisz?

Czytanie jest odbiorem języka przez oko. Badacze funkcji mózgu twierdzą, iż zdolność przepustowa kanału wzrokowego jest o wiele większa niż kanału słuchowego. Z tego względu odgrywa on decydującą rolę w czytaniu. Kanałem tym przyjmujemy 80% – 90% informacji o świecie. Ponadto kanał wizualny pozwala na przyswajanie znacznie większej ilości informacji niż kanał słuchowy, który ze swej natury nie jest tak pojemny.

Subwokalizacja ogranicza tempo czytania do szybkości mówienia. Dzięki temu nie jesteśmy w stanie przekroczyć granicy 350 słów na minutę (snm). Poza obniżeniem tempa, utrudnia koncentrację i obniża jakość odbioru treści (aby się o tym przekonać, spróbuj przeczytać ten artykuł na głos!). To wszystko powoduje powstawanie negatywnych skojarzeń związanych z czytaniem, a później podświadomą niechęć do jakiejkolwiek lektury.

Sposobów radzenia sobie z subwokalizacją jest wiele. Sprowadzają się one przede wszystkim do zakłócania ośrodka mowy.
Aby uwolnić się od nawyku subwokalizowania czytanego tekstu możesz podczas czytania:

• śpiewać w myślach;
• liczyć w myślach;
• wystukiwać określony rytm;
• przycisnąć język do podniebienia;
• przyspieszyć czytanie poprzez użycie wskaźnika podczas czytania;
• uświadomić sobie, że wystarczy zobaczyć wyraz, aby go zrozumieć.

Większość ludzi mocno walczy, aby pozbyć się wokalizowania. Koncentrują się na tym i w pewien sposób ograniczają swoje możliwości. To na czym koncentrujesz swoją uwagę rośnie. Jeśli walczysz o to, aby nie wokalizować, to mimowolnie koncentrujesz się na wokalizowaniu i wszystkim co się z tym wiąże.

Moja rada. Przenieś swoją uwagę na tekst i pozwól sobie na eksperymentowanie. Wokalizacja może się pojawiać i gdy po prostu zaczniesz podnosić tempo czytania będziesz wokalizował coraz mniej i mniej, aż przestanie to wpływać na prędkość Twojego czytania.

Bo tutaj nie chodzi o to, żebyś w ogóle nie wokalizował, tylko aby ta wokalizacja w żaden sposób nie ograniczała szybkości czytania.

Czy można w 15 minut przyspieszyć czytanie o 300%?
Sprawdź to sam za darmo!

Dzisiaj poznasz trzy bardzo ważne ćwiczenia, które będą chroniły Twoje oczy przez chorobami. Wystarczy poświęcić kilka minut dziennie, aby skutecznie chronić Twoje oczy.

Obejrzyj darmowe szkolenie „Profilaktyka Twoich oczu”:

Click here to view the embedded video.

Tym razem dowiesz się, czym są tajemnicze syntagmy. Już za chwilę usprawnisz techniczną stronę Twojego szybkiego czytania. Dzięki poniższemu filmikowi nauczysz się jak czytać grupami słów zamiast słowo po słowie. To przyśpieszy prędkość Twojego czytania.

Obejrzyj darmowe szkolenie
„Tajemnicze syntagmy – jak stać się szybkim czytelnikiem?”:

Click here to view the embedded video.

Tym razem poznasz ciekawą technikę, która jako tako nie ma swojej nazwy. Składa się z czterech podstawowych kroków:

• Przegląd;
• Czytanie z uwzględnieniem celu;
• Zestawienie;
• Samoocena.

Obejrzyj darmowe szkolenie „Nieznana technika czytania”:

Click here to view the embedded video.