Słucham

Słuchanie polega na skupieniu uwagi tak, aby zrozumieć, jak czuje się nasz rozmówca, w jaki sposób postrzega swój świat. Oznacza wyzbycie się swoich uprzedzeń i przekonań, żeby patrzeć oczyma drugiej osoby.

Słuchanie to uwaga, jaką poświęcamy partnerowi, aby go zrozumieć i za sprawą swojej odpowiedzi, potwierdzić to zrozumienie. Pokazuj, że słuchasz, że jesteś „obecna”, niech Twój „język ciała” pokazuje, że jesteś skupiona na tym, co do Ciebie mówi: utrzymuj kontakt wzrokowy z partnerem, niech Twoja twarz i ciało będą skierowane, a nawet lekko pochylone w jego stronę (nie bądź odwrócona bokiem czy plecami), zachowuj wyraz skupienia na twarzy. Nie zajmuj się w tym czasie, w sposób widoczny, innymi czynnościami (nie czytaj, nie rozglądaj się, nie oglądaj TV, nie patrz w okno, nie wychodź do innego pomieszczenia itp.).

Musisz skoncentrować się na partnerze i wiadomościach, które zamierza Ci przekazać. Kiedy rozmawiasz ze swoim mężczyzną, bądź z nim całą sobą. Spróbuj zatracić się w danej chwili. Jeśli rozmowa jest ważna, przerwij to, co w danej chwili robiłaś i zacznij naprawdę słuchać.

Nie dopuszczaj do tego, aby Twoje myśli i uwaga błądziły bez celu. Nieraz jest tak, że nie jesteśmy skoncentrowani na słuchaniu tego, co partner chce nam powiedzieć, choć koncentrujemy się na tym, jak wygląda, albo na jakimś szczególe jego wypowiedzi wyrwanym z kontekstu, który z czymś się nam po prostu skojarzył.

Partner na pewno będzie usatysfakcjonowany tym, że został wysłuchany. Aby go w pełni zrozumieć, wsłuchaj się w jego sposób widzenia, w jego potrzeby i jego ograniczenia.

Słucham i słyszę

Słuchasz i potwierdzasz odbiór. Potakujesz głową, mówisz np. „tak, tak”, „co ty powiesz!”, „ależ skąd”, „rozumiem” – przyjmujesz mimikę adekwatną do tego, co usłyszałaś, reagujesz żywo odbiorem, głównie poprzez zachowania niewerbalne (mimika, gesty). Niech on wie, że próbujesz zrozumieć jego odczucia.

Prowadzisz – czyli świadomie sterujesz rozmową

Prosisz partnera o więcej dodatkowych informacji, o pogłębienie tematu i szersze omówienie.

Pozwoli Ci to na lepsze zrozumienie tego, co już zostało powiedziane. Stosuj takie zwroty, jak:

• Powiedz więcej szczegółów,
• Kiedy to było?,
• I co się wtedy stało?,
• Czy możesz powiedzieć coś więcej o tym?

Stosuj też trafne wtrącenia. Przy pomocy pytań i wtrąceń kierunkujesz wypowiedź partnera, gdy jest chaotyczna i niezrozumiała. Pokazujesz, że jesteś żywo zainteresowana tym, co słyszysz i przez to zwiększasz motywację mężczyzny.

Sprawdzasz zrozumienie

Sprawdzasz, czy prawidłowo odebrałaś i zrozumiałaś sens przekazywanej informacji. Powtarzasz własnymi słowami istotne treści albo fragment informacji, konfrontując ją z mówiącym:

• Z tego, co powiedziałeś, zrozumiałam, że…
• Popraw mnie, jeśli się mylę, ale usłyszałam, że…
• Rozumiem, że chodzi Ci o…
• Miałeś na myśli…
• Rozumiem, że według Ciebie…
• Jesteś zdania, że…
• Chcesz powiedzieć, że…

W ten sposób sprawdzisz intencje partnera i znaczenie otrzymanej informacji. Jeśli nie jesteś pewna, czy wszystko dobrze rozumiesz – poproś o sprecyzowanie wypowiedzi!

Nie zakładaj z góry, że to, co usłyszałaś, było tym, co rzeczywiście zostało powiedziane i co Twój partner miał na myśli.
Dobrze zrozumieć partnera to znaczy wiedzieć, co miał na myśli i trafnie domyślać się tego, co chciał Ci przekazać. Zdarza się tak, że ludzie błędnie odczytują treść rozmowy i przypisują nadawcom takie intencje, których oni nie mieli.

Nie interpretuj słów inaczej, niż są one rozumiane przez partnera. Pamiętaj, aby nie osądzać tego, co usłyszałaś, dopóki dokładnie tego nie zrozumiesz. Nie zakładaj „w ciemno”, że Twoje skojarzenia są w pełni trafne i zgodne z intencjami partnera.

Takie sprawdzenie intencji partnera jest szczególnie przydatne, gdy jego wypowiedź jest chaotyczna, niejasna lub zbyt długa. Podkreśla zainteresowanie tym, co partner ma do powiedzenia, porządkuje treść jego wypowiedzi, zaś w sytuacji konfliktowej – daje czas na opanowanie emocji.

Informuj partnera, jak rozumiesz jego odczucia lub intencje, mów o tym, jakie – według Ciebie – przeżywa uczucia, np.:

• Mam wrażenie, że jesteś zadowolony.
• Czuję, że bardzo się tym przejmujesz.
• Wygląda na to, że cię rozzłościłam.

Sprawdzam zrozumienie intencji

Daję partnerowi wyraźną informację zwrotną potwierdzającą odbiór i zrozumienie tego, co do mnie powiedział, bo aktywne słuchanie – to nie tylko uważne słuchanie, ale także przemyślenie i przekazanie odpowiedzi, czyli informacji o tym, jaka jest reakcja na zachowania drugiego człowieka.

Gdy udzielasz informacji zwrotnej, pamiętaj, abyś mówiła:

• o konkretnych zachowaniach partnera (określonych w miejscu i czasie),
• o swoich emocjach dotyczących tych zachowań,
• o zachowaniach, które zależą od tej osoby i dadzą się zmienić,
• wprost do tej osoby (nie zaś o tej osobie).

Efektywna informacja zwrotna powinna być raczej opisowa, a nie oceniająca. Wartość informacji zwrotnej polega na tym, że indywidualnych emocji nie da się zakwestionować. Informacja o moich emocjach jest informacją o pewnych zjawiskach, rozgrywających się w mojej świadomości.

Poniżej przedstawiam przykład informacji zwrotnej.

• Gniewam się na Ciebie. (informacja niejednoznaczna)
• Czy dlatego, że nie przyniosłem katalogu z biura podróży?
• Nie, przeszkadza mi, że przychodzisz tak późno.
• Gniewasz się, ponieważ kazałem ci tak długo czekać? (wypowiedź zwrotna)
• Tak, zgadza się. (potwierdzenie)

Właściwe przekazanie informacji zwrotnej umożliwia rozwijanie umiejętności komunikowania się i powoduje, że stajemy się bardziej świadomi swoich zachowań.

Gdy słuchasz swego partnera, nie myśl w trakcie o tym, co mu odpowiesz, gdy skończy mówić. Nie redaguj swojej odpowiedzi w trakcie wysłuchiwania partnera. Bądź skoncentrowana na tym, co on aktualnie mówi. Nie przypisuj dodatkowych znaczeń słowom użytym przez partnera. Nie dopuszczaj także do tego, aby Twoje serce rządziło rozumem i na odwrót.

Staraj się zapamiętać wszystko, co powiedział rozmówca, aby móc potem wszystko odtworzyć. Pamiętaj również, aby przyjmować wszystko to, co Twój partner Ci przekazuje. Nie osądzaj, bo może Ci to przeszkodzić w usłyszeniu przekazywanej informacji. Akceptacja nie oznacza, że musisz zgadzać się z tym, co powiedział Twój mężczyzna. Będzie to raczej oznaczało, że rozumiesz, że to, co on mówi, jest wyrazem tego, co czuje. Prawdziwe słuchanie jest próbą zrozumienia odczuć partnera z jego perspektywy.

Na końcu pamiętaj, aby go dowartościować i uznać jego wysiłek, np.:

• Jestem ci wdzięczna, że zwróciłeś mi na to uwagę.
• Dziękuję, że byłeś skłonny porozmawiać o tym ze mną.
• Doceniam twoją chęć rozwiązania naszego problemu.

Ważne jest też podsumowanie, w którym należy przedstawić podstawowe fakty, myśli i ustalenia. Aktywne słuchanie jest skutecznym narzędziem pomagającym otworzyć się partnerowi i ujawnić jego pragnienia i prawdziwe uczucia.

Podsumuję ten rozdział zasłyszanym kiedyś stwierdzeniem:

Bóg dał nam dwoje uszu i tylko jedne usta, a to znaczy, że powinniśmy słuchać dwa razy tyle, ile mówimy. Gdyby tego nie chciał, dałby nam podwójne usta i tylko jedno ucho.

Autor: Dominika Kukuła.